BỆNH SỐT MÒ (Scrub typhus) KHÓ NHƯNG DỄ!

    Hãy biến cái phức tạp trở thành cái đơn giản



Đến nơi đây hãy cảnh giác với bệnh sốt mò


 Ventral view (underside) of the larval stage (chigger) of a Leptotrombidium mite the vector of scrub typhus

Vòng đời của Richkettsia Oriantalis




Hình ảnh viêm phổi kẽ của bệnh nhân bị bệnh sốt mò

                                       Nơi đây dễ bị bệnh sốt mò chơi thì vui nhưng hãy cảnh giác

Bệnh nhân Th. đang giai đoạn hồi phục
với nụ cười ẩn chứa sự biết ơn và khâm phục.

     Bệnh nhân Nguyễn Thị Th. đang được cấp cứu tại Bệnh viện 87 trong những ngày đầu vào viện

                                                  Vết loét ở bả vai bên trái của Bệnh nhân Th.
               
         Bệnh sốt mò (Scrub typhus) khó nhưng mà dễ!

          
               Hàng năm Bệnh viện 87 - Nha Trang tiếp nhận hàng chục bệnh nhân bị bệnh sốt mò. Theo thống kê của khoa Truyền nhiễm từ tháng 5 năm 2008 đến nay khoa đã thu dung điều trị 25 ca. Các bệnh nhân này chủ yếu ở các xã quanh thành phố Nha Trang (Phước Hải Phước Đồng Vĩnh Thạnh ....) và huyện Diên Khánh Vạn Ninh Cam Ranh... có thời điểm một tuần gặp 4 ca. Trong thời gian đó chúng tôi gặp 5 ca rất nặng đều có biến chứng tổn thương đa phủ tạng (viêm cơ tim trụy tim mạch viêm phổi suy hô hấp viêm tụy...) đều lâm vào tình trạng đe dọa tính mạng và được cứu sống. Tuy nhiên bệnh chưa có biểu hiện thành dịch nhưng cũng cần phải cảnh giác để chủ động phát hiện và điều trị kịp thời; bệnh thường hay chẩn đoán nhầm với các bệnh khác hoặc bỏ sót nên dễ dẫn đến nặng nề nguy hiểm đến tính mạng.
              Trong khuôn khổ bài này chỉ đề cập đến 3 ca bệnh nặng điển hình mà chúng tôi đã gặp:
              Trường hợp bệnh nhân Trần Văn K. nam 38 tuổi ở Vĩnh Thạnh Nha Trang làm nghề trồng trọt và lái xe ôm; đã qua nhiều tuyến điều trị với nhiều chẩn đoán khác nhau như nhiễm virus cấp nhiễm khuẩn huyết... vào Bệnh viện 87 ngày 9/11/2008 trong tình trạng suy hô hấp cấp trụy tim mạch có dấu hiệu tổn thương gan tụy...và đã được chẩn đoán là sốt mò sau thời gian hồi sức điều trị tích cực bằng thở máy mở khí quản Dopamin và dùng thuốc đặc hiệu Chlorocide ... bệnh nhân đã khỏi bệnh và ra viện (trường hợp này đã được đăng tải trên báo Khánh Hòa chủ nhật ngày 16 tháng 12 năm 2008).
              Bệnh nhân Đặng Thị D. 77 tuổi địa chỉ 120 Nguyễn Thiện Thuật Nha Trang; trước khi bị bệnh có lên vùng đồi ở Đồng Đế chơi; vào Bệnh viện 87 ngày 01 tháng 01 năm 2009 trong tình trạng đã sốt trước đó đã 15 ngày nhức đầu mệt mỏi lơ mơ nói nhảm; ho tức ngực khó thở nhịp thở nhanh nông 28l/phút đại tiện lỏng nhiều lần trong ngày bụng chướng và đau xét nghiệm AST/ALT urea creatinin đều tăng; albumin protein máu đều giảm; siêu âm có tràn dịch màng phổi phải; điện tim nhịp xoang nhanh 150l/phút và điện thế ngoại vi giảm. Đã qua nhiều cơ sở khám bệnh kê đơn nhưng không kết quả mà bệnh ngày một nặng thêm; được khoa Truyền nhiễm chẩn đoán là sốt mò với vết loét ở vùng vai trái đóng vảy đen đau hạch nách trái và cho làm test nhanh chẩn đoán sốt mò dương tính. Bệnh nhân được điều trị đặc hiệu bằng phác đồ Tetraciclin các thuốc điều trị triệu chứng kết hợp bệnh đáp ứng tốt lui nhanh và ổn định ra viện 13 tháng 01/2009 trong sự thán phục của người bệnh cũng như người nhà đối với Bệnh viện 87.
              Gần đây là trường hợp bệnh nhân Nguyễn Thị Th. 20 tuổi nữ làm nghề tự do địa chỉ Hương Điền Phước Hải Nha Trang; cũng đã qua Bệnh viện tỉnh Khánh Hòa khám và xét nghiệm kê đơn cho về nhà điều trị bệnh ngày càng nặng vào Bệnh viện 87 ngày 5 tháng 3 năm 2009 (ngày thứ 7 của bệnh) với tình trạng sốt cao (39 - 40 0 C) mach nhanh 130 l/ phút huyết áp tụt 80/40 mmHg khó thở phổi nhiều ran; xét nghiệm hồng cầu huyết sắc tố hematocrit tiểu cầu đều giảm và test nhanh chẩn đoán sốt xuất huyết dương tính; buổi đầu chẩn đoán và điều trị theo hướng sốc Dengue. Với kết quả xét nghiệm test nhanh chẩn đoán sốt mò dương tính khám thấy có vết loét ở bả vai bên trái. Bệnh viện đã khẩn trương tổ chức hội chẩn xác định là bệnh sốt mò biến chứng viêm cơ tim trụy tim mạch viêm phổi kẽ suy hô hấp rất nặng; Bệnh nhân đã được điều trị theo hướng sốt mò biến chứng tổn thương nhiều cơ quan bằng hồi sức tích cực (thở máy Dopamine) và thuốc đặc hiệu Chlorocide ...
              Bệnh đỡ dần sau 2 ngày được chẩn đoán và điều trị đúng bệnh nhân khỏi và ra viện ngày 24 tháng 3 năm 2009 trong sự vui mừng khôn xiết và nụ cười mãn nguyện của người bệnh nữ trẻ tuổi cũng như gia đình nhân viên Bệnh viện 87.
              Trung gian truyền bệnh sốt mò cho người là ấu trùng mò Leptotrombidium akamushi và L. deliense. Chu kỳ phát triển của mò trải qua 4 giai đoạn là trứng ấu trùng thanh trùng và con trưởng thành. Sau khi nở từ trứng ấu trùng đã mang sẵn mầm bệnh R. orientalalis sẵn sàng hút máu bò lên cỏ hoặc những loại cây thấp đám lá mục để đợi vật chủ là người hoặc động vật. Khi gặp vật chủ mò bám chặt vào da của loài bò sát chim thú người đi qua hoặc nghỉ lại nơi chúng sống. Ở người những nơi mò hay bám vào để đốt là chỗ quần áo bó sát vào da thắt lưng và mắt cá. Tuổi thọ của mò phụ thuộc vào loài và hoàn cảnh sống. Với điều kiện thích hợp mò thường sống khoảng 1 năm. Quá trình nhiễm trùng được duy trì trong tự nhiên giữa mò và các loài gậm nhấm... và do mò truyền mầm bệnh qua các đời sau của mò. việc ấu trùng mò đốt và hút máu người truyền R. oriaentalis sang người chỉ là một sự ngẫu nhiên.
              Chỉ có ấu trùng mò mới ký sinh trên động vật có xương sống và người nó thường hoạt động vào mùa hè. Ấu trùng mò có hình thể khác hẳn con trưởng thành kích thước rất nhỏ khoảng 0 15 - 0 3 mm có 6 chân thân mình mang nhiều lông và thường có màu đỏ da cam. Nó không thể nhìn thấy bằng mắt thường hầu hết mọi người đều không thấy được sự có mặt của chúng cho đến khi xuất hiện vết đốt trên người. Ấu trùng thường đốt người ở vùng thắt lưng nách và bộ phận sinh dục. Mỗi lần đốt ấu trùng đâm vòi vào mạch bạch huyết và hút bạch huyết trong khoảng vài ngày (từ 3-8 ngày). Con trưởng thành và thanh trùng không sống ký sinh ở người và động vật mà sống tự do ở cây cỏ đất.
              Mò gây bệnh thường mang mầm bệnh là Rickettsia tsutsugamushi (còn gọi là Rickettsia orientalis) trên cơ thể. Mò đốt người và truyền bệnh trong mỗi đợt mò có thể đốt nhiều lần trên nhiều vật chủ. Khi bị ấu trùng mò đốt ngoài những tổn thương tại chỗ như nốt phỏng nước loét ở chỗ vết đốt không đau hay rát ngứa nên bệnh nhân không hề biết; Rickettsia tsutsugamushi ở trên cơ thể ấu trùng mò xâm nhập vào người qua vết đốt và gây nên bệnh sốt mò.
               Bệnh thường xảy ra từ 8-12 ngày sau khi bị mò đốt. Bệnh nhân thường rét run đau đầu sốt từ 38-39oC có khi lên tới 40 5oC nổi hạch bạch huyết ở gần nơi đốt da niêm mạc xung huyết. Ở một số bệnh nhân có thể có vết nổi ban đỏ ở mặt ngực bụng.... Bệnh có khi rất nặng và có thể phát thành dịch. Thể bệnh nặng thường có biến chứng ở các cơ quan nội tạng thần kinh và những tổn thương ở mắt.
              Về yếu tố dịch tễ bệnh thường xảy ra vào mùa mưa và nóng. Ở những vùng ven sông ven suối hoặc ở các hang đá; nơi có các bụi cây bụi cỏ ẩm hai tầng lá... phía trên vòm cây cao nơi có nhiều loài chuột hoang dại và các loài gậm nhấm khác.
              Trước đây tại khoa truyền nhiễm Bệnh viện 87 việc chẩn đoán bệnh sốt mò hoàn toàn dựa vào dịch tễ lâm sàng (chủ yếu là tìm vết loét) và điều trị thử khi nghi ngờ sốt mò rất dễ nhầm với một số bệnh khác như sốt rét thương hàn sốt xuất huyết nhiễm trùng huyết... nên việc tìm vết đốt của mò có ý nghĩa trong việc chẩn đoán. Đa số bệnh nhân có vết loét do mò đốt vị trí thường gặp là nách bẹn cổ... có viêm hạch khu vực gần vết đốt.
              Hiện nay bên cạnh những triệu chứng lâm sàng bệnh còn được xác định bằng các kỹ thuật huyết thanh xác định kháng thể (test nhanh-SD bioline tsutsugamushi; có độ nhạy 99% và độ đặc hiệu 96%). Tuy nhiên ở những tuyến y tế cơ sở việc xác định chính xác bệnh vẫn còn gặp nhiều khó khăn do thiếu phương tiện.
              Theo kinh nghiệm của chúng tôi chẩn đoán xác định bệnh sốt mò . Bệnh thường xuất hiện triệu chứng nhiễm khuẩn nhiễm độc toàn thân cùng với 3 dấu hiệu điển hình là vết loét ở chỗ mò đốt thường là chỗ da mềm ẩm kín như bộ phận sinh dục hậu môn nách bẹn; sưng hạch bạch huyết ở khu vực gần vết loét (đây là dấu hiệu chỉ điểm cho chúng ta tìm vết loét) và phát ban toàn thân không theo thứ tự mọc ở mặt ngực bụng; da niêm mạc xung huyết. Ngoài yếu tố dịch tễ và lâm sàng bệnh còn được chẩn đoán bằng kỹ thuật huyết thanh xác định kháng thể. Bệnh sốt mò khó chẩn đoán nên cần cảnh giác và phân biệt với các bệnh có sốt khác như sốt rét sốt thương hàn sốt xuất huyết nhiễm trùng huyết ...
              Bệnh điều trị đáp ứng có hiệu quả với kháng sinh thông thường loại Doxycycline (hoặc tetraxyclin) và Chloramphenicol. Ngoài ra việc điều trị hỗ trợ khác cũng phải cần được can thiệp kịp thời để nâng cao thể trạng bệnh nhân hạn chế bệnh nặng và các biến chứng có thể xảy ra.
              Phòng bệnh hữu hiệu nhất là bảo vệ cá nhân khỏi mò đốt tránh tiếp xúc với mò bằng nhiều cách như mặc quần chẽn gấu chân quấn xà cạp chân tay đi bít tất đi giầy... khi đi vào rừng núi có cây cối rậm rạp dùng thuốc xua côn trùng bôi vào da và quần áo. Nếu có điều kiện phun tồn lưu hoá chất diệt côn trùng ở những nơi trú ẩn của mò.

                                                                                                BS. Nguyễn Bá Hành

Richard55445

cialis 19078

viagra [url=http://dsviagralk.us/#]https://viagra.com[/url] viagra without a doctor prescription

Richard91473

viagra 70192

viagra [url=http://v1agraonline.com/#]viagra without a doctor prescription[/url] viagra without a doctor prescription

Tyler7367

viagra 30461

cialis sildenafil generic

William9774

cialis 85072

cialis.com [url=http://cialishg.us/#]cialis[/url] www.cialis.com

EdwardMaild

Heavy fix part จำหน่ายอะไหล่รถแทคเตอร์ อะไหล่รถแบคโฮ อะไหล่รถแมคโคร อันดับ 1

จำหน่ายอะไหล่รถแทคเตอร์ อะไหล่รถแบคโฮ อะไหล่รถแมคโคร อันดับ 1 ในประเทศไทย ผู้นำตลาดอะไหล่โดยเฉพาะ คุณภาพเชื่อถือได้ รับประกันความพอใจ รถแม็คโคร รถตัก รถแทรกเตอร์ เครื่องจักรในการก่อสร้าง และ อุตสาหกรรม ได้ดำเนินธุรกิจ จำหน่ายอะไหล่ และ อุปกรณ์ สำหรับ รถแม็คโคร รถตัก รถแทรกเตอร์ เครื่องจักรในการก่อสร้าง อะไหล่รถแม็คโคร อะไหล่รถแทรกเตอร์ อะไหล่รถแบคโฮ อะไหล่รถแทรคเตอร์ [url=https://www.facebook.com/Heavyfixpart][u][b]อะไหล่รถตัก[/b][/u][/url] อะไหล่รถแมคโคร อะไหล่รถเครน ไส้กรอง และ อุตสาหกรรม จากผู้ผลิตชั้นนำ ทั้งอะไหล่แท้ และอะไหล่ทดแทน โดยการร่วมมือของ พันธมิตรทางธุรกิจ ที่จำหน่ายสินค้าต่างๆ ทั้งในประเทศและต่างประเทศ เพื่อจัดจำหน่ายให้กับลูกค้า รวมถึงการพัฒนาด้านสินค้า และระบบการจัดการด้านต่างๆ อย่างต่อเนื่อง เพื่อตอบสนองความต้องการของลูกค้า [url=https://www.facebook.com/Heavyfixpart][u][b]อะไหล่รถแม็คโคร[/b][/u][/url] ให้ได้อย่างดีที่สุด

WilliamGailk

cialis cost 49482

cialis online [url=http://cialishg.us/#8083]cialis online[/url] cialis on line no pres

JoshuaCrini

viagra uk 3276

female viagra pills http://viagraonlineviagra.us/#6991 - viagra generic

ZichardCes

Purchase cheap vigra no instruction

cialis and alcohol safe announcements [url=http://viagrawithoutdoctorpres.com]viagra without a doctor prescription[/url] cialis 20mg review views viagra without a doctor prescription - identifying legitimate macleod india cialis cialis for daily use 5mg ascending order

Richardexpom

cialis 5 mg 83487

cialis 5 mg [url=http://cialisrt.us/#7453]cialis 20 mg[/url] cialis 5 mg

olrfue

buy viagra low cost

[url=http://canadian-pharman.com]buy viagra online canada[/url] viagra otc usa comprare viagra online in italia http://canadian-pharman.com